ट्रम्पले घोषणा गरे नयाँ भन्सार शुल्क : भारत पनि प्रभावित, नेपाललाई कस्तो असर ?

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले दर्जनौं देशहरूमाथि १० प्रतिशतदेखि ४१ प्रतिशतसम्मको नयाँ भन्सार शुल्क लगाउने कार्यकारी आदेशमा हस्ताक्षर गरेका छन्। विश्व व्यापार प्रणाली पुनः संरचनाको उद्देश्यसहित आएको यस कदमले विश्व बजारमा अनिश्चितता थपेको छ।

ह्वाइट हाउसका अनुसार यी शुल्कहरू सात दिनपछि लागू हुनेछन्। ट्रम्पले प्रारम्भमा शुक्रवारदेखि कार्यान्वयनको समयसीमा तोके पनि कार्यान्वयन म्याद एक हप्ताले सारिएको हो।

नयाँ भन्सार दरअनुसार भारतबाट हुने अमेरिकी आयातमा २५ प्रतिशत शुल्क तोकिएको छ। यस्तै, ताइवानमा २० प्रतिशत, दक्षिण अफ्रिकामा ३० प्रतिशत र स्वीट्जरल्याण्डमा ३९ प्रतिशत भन्सार दर लागू हुनेछ।

मेक्सिकोका लागि भने ३० प्रतिशत दरको घोषणा भए पनि राहतस्वरूप ९० दिनको समय दिइएको छ। ट्रम्पले सामाजिक सञ्जालमा लेखेका छन्, “हामी मेक्सिकोसँग आगामी ९० दिनभित्र व्यापार सम्झौता गर्न वार्ता गर्दैछौँ।”

ब्राजिलका केही वस्तुमा यसअघि नै ४० प्रतिशत शुल्क तोकिएको भए पनि अन्य वस्तुहरूमा १० प्रतिशत दर कायम गरिएको छ। क्यानडाले फेन्टानिल नियन्त्रणमा सहयोग नगरेको आरोप लगाउँदै ट्रम्प प्रशासनले त्यहाँका वस्तुहरूमा भन्सार दर २५ प्रतिशतबाट बढाएर ३५ प्रतिशत पुर्‍याएको छ।

द्वन्द्वग्रस्त देशहरूमाथि पनि उच्च शुल्क

यो नीति अनुसार द्वन्द्वग्रस्त वा गरीब मुलुकहरू पनि भन्सार वृद्धिको चपेटामा परेका छन्। सिरिया (४१%), लाओस र म्यानमार (४०%), लिबिया (३०%), इराक (३५%) र श्रीलंकामा २० प्रतिशत भन्सार दर तोकिएको छ। लेसोटोमा भने प्रारम्भमा ५० प्रतिशत तोकिए तापनि हाललाई १५ प्रतिशतमा सीमित गरिएको छ।

यद्यपि, यसपटक बजारको प्रतिक्रिया तुलनात्मक रूपमा शान्त देखिएको छ। एशियाली बजारमा शुक्रवार बिहान शेयर तथा फ्युचर्स मूल्य थोरै मात्र घटेको छ। ट्रम्पले एनबीसीसँगको अन्तर्वार्तामा भनेका छन्, “नयाँ भन्सारहरू धेरै राम्रोसँग अघि बढिरहेका छन्। यदि केही देशले चार हप्ताभित्र सम्झौताको प्रस्ताव ल्याए भने हामी छलफल गर्न तयार छौँ।”

चीनका लागि उच्च दरहरू आगामी १२ अगस्टदेखि लागू हुने भनिए पनि उक्त निर्णय अझै अनुमोदन चरणमा छ। ताइवानका राष्ट्रपति लाई छिङ-तेले भन्सार दरलाई ‘अस्थायी’ भनेका छन्, जसमा भविष्यमा सम्झौता भए दर घट्न सक्ने संकेत दिएका छन्।

थाइल्याण्डले १९ प्रतिशत भन्सार दरलाई ‘सफलता’का रूपमा व्याख्या गरेको छ भने क्याम्बोडियाले ‘राम्रो खबर’ भनेको छ।

आठ देशसँग सम्झौता

३१ जुलाईसम्म अमेरिका बेलायत, भियतनाम, इन्डोनेसिया, फिलिपिन्स, दक्षिण कोरिया, जापान, पाकिस्तान र युरोपेली युनियनसँग मात्र औपचारिक व्यापार सम्झौतामा पुगेको छ। अस्ट्रेलियासँग पनि हालै गाईको मासु प्रतिबन्ध हटाइएपछि सम्बन्ध सुध्रिएको छ। अस्ट्रेलियाका व्यापार मन्त्री डन फेरेलले ह्वाइट हाउसले अस्ट्रेलियाली सामानहरूमा १० प्रतिशत भन्सार दर यथावत् राखेको पुष्टि गरेका छन्।

एक वरिष्ठ अमेरिकी अधिकारीका अनुसार, “हामीसँग केही सम्झौताहरू छन्, तर म राष्ट्रपतिको अगाडि गएर ती घोषणा गर्न सक्दिन।” ट्रम्प प्रशासनले भन्सार दरलाई सन्तुलनमा ल्याउने उद्देश्यसहित यो नीति ल्याएको जनाएको छ, तर विश्लेषकहरू यसले विश्वव्यापी व्यापार सम्बन्धमा दीर्घकालीन असर पार्न सक्ने चेतावनी दिइरहेका छन्।