राजतन्त्र फर्काउने भन्दै काठमाडौंमा शुक्रवार आयोजित राजावादी प्रदर्शन अराजक बनेपछि आन्दोलनको अभीष्ट र भविष्यमाथि नै प्रश्न उठेको छ । आन्दोलन नियन्त्रण बाहिर गएपछि झडप र आगजनीका घटनाहरू भएका छन्।
विवादित व्यक्तित्व दुर्गा प्रसाईँको नेतृत्वमा भएको आन्दोलनले निषेधाज्ञा तोड्दै उग्ररूप लिँदा प्रहरीले बल प्रयोग गर्नु परेको थियो। घटनामा कम्तीमा दुई जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भएको छ। राजावादीले एउटा निजी घरमा लगाएको आगलागीमा परी एकजना सञ्चारकर्मीको मृत्यु भएको छ भने प्रदर्शनका क्रममा अन्य एक जनाको ज्यान गएको छ ।
प्रदर्शनका क्रममा प्रसाईँले आफ्नै गाडी द्रुत गतिमा हाँकेर निषेधाज्ञा उल्लंघन गरेको भिडियो सार्वजनिक भएको छ। भिडलाई हौस्याउँदै उनले प्रहरी घेरा तोड्नसमेत उक्साएको देखिन्छ। प्रदर्शन हिंसात्मक बन्दा आसपासका घर, राजनीतिक पार्टी कार्यालयहरूमा आगजनी र पसलहरूमा लुटपाटका घटना भएका छन्।
स्थिति नियन्त्रण गर्न प्रहरीले बल प्रयोग गरेपछि झडप चर्किएको थियो। प्रहरीको धरपकडपछि नै अवस्था तनावग्रस्त बनेको र कर्फ्यू लगाउनुपरेको बताइएको छ।
प्रसाईँको नेतृत्व र विवादित भुमिका
बिहीवार पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र शाहसँग भेटेर फर्केपछि प्रसाईँले राजसंस्था पुनःस्थापना आफ्नो धर्म भएको बताएका थिए। त्यसै दिन उनी राजावादी संयुक्त जनआन्दोलन समितिको कमान्डर घोषणा भएका थिए।
कतिपयले प्रसाईँको छवि अनिश्चित दिशामा जाने नेताका रूपमा लिएका छन्। राजनीतिशास्त्री कृष्ण पोखरेलका अनुसार प्रसाईँलाई ‘निकै ठूलो जनलहर उर्लिएर व्यवस्था नै फ्याँक्ने’ सोचका साथ अघि सारिएको हुनसक्छ। तर, उनले यस्तो परिवर्तन ल्याउने दीर्घकालीन क्षमता राख्दैनन् भन्ने विश्लेषण पोखरेलले गरेका छन्।
राजनीतिक प्रभाव र अन्य प्रतिक्रिया
शुक्रवारको आन्दोलनमा हिंसात्मक गतिविधि बढ्दै गएपछि राजावादी दल राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा) को औपचारिक भाषण समेत हुन सकेन। राप्रपाका नेता धवलसमशेर जबराले प्रहरी हस्तक्षेपकै कारण स्थिति बिथोलिएको बताए।
यसैबीच, समाजवादी मोर्चाले गरेको गणतन्त्र समर्थक प्रदर्शन भने सामान्यरूपमा सम्पन्न भएको छ। नेताहरूले गणतन्त्रको रक्षा गर्नुपर्ने बताउँदै सम्बोधन गरेका थिए।
विश्लेषकहरूका अनुसार प्रसाईँको नेतृत्वमा रहेको राजावादी आन्दोलन दीर्घकालीन रूपमा प्रभावशाली हुने सम्भावना न्यून छ। यद्यपि, उनका अराजक गतिविधिले राजावादी कित्तालाई एकजुट गर्न सक्ने क्षमता पनि देखिँदैन।
यस घटनापछि, सुरक्षाकर्मी र प्रशासनले थप सतर्कता अपनाएको छ भने प्रदर्शनपछि उठेका प्रश्नहरूबारे थप अनुसन्धान हुने बताइएको छ।
