राजतन्त्रवादीलाई गणतन्त्रवादीको ‘काउन्टर’ प्रदर्शन, के होला परिणाम ?
पोखराबाट फागुन २५ गते काठमाडौं आइपुग्दा पूर्व राजा ज्ञानेन्द्र शाहलाई प्राप्त स्वागतले तरङ्गित बनेको नेपाली राजनीतिमा चैत १५ गते हुने भनिएको राजावादी प्रदर्शनप्रति चासो बढेको छ। नेकपा माओवादी केन्द्र लगायतका विपक्षी दलहरूले गणतन्त्रको पक्षमा त्यसै दिन प्रतिरोध प्रदर्शन गर्ने घोषणा गरेपछि राजनीतिक माहौल थप तातेको छ।
राजसंस्थावादी खेमामा भने आन्दोलनको नेतृत्वबारे स्पष्ट एकता देखिँदैन। कतिपय नेताहरूले पूर्व राजा ज्ञानेन्द्र शाहको हस्तक्षेपको अपेक्षा गरेका छन् भने केहीले त्यसका लागि खुलेरै आग्रह गरिरहेका छन्।
राप्रपा एक्लै अगुवाइमा
राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा) प्रतिनिधिसभाको पाँचौं ठूलो दल हो। अध्यक्ष राजेन्द्र लिङ्देनले राजसंस्था र हिन्दू राष्ट्रको मुद्दा उठाउँदै आएका छन्। तर उनले नवराज सुवेदीको नेतृत्वमा बनाइएको समन्वय समितिमा बस्न अस्वीकार गरेका छन्। राप्रपाले अलगै आन्दोलन परिचालन समिति गठन गरी अध्यक्ष लिङ्देनलाई संयोजक बनाएको छ।
राप्रपाका प्रवक्ता मोहन श्रेष्ठका अनुसार राजनीतिक तहबाटै राजसंस्था पुनर्स्थापनाको आन्दोलन हुनुपर्ने मान्यताअनुसार राप्रपाले आफैं आन्दोलनको नेतृत्व गर्ने निर्णय गरेको हो। सुवेदी नेतृत्वको आन्दोलनप्रति राप्रपाले नैतिक समर्थन रहेको बताइए पनि भौतिक सहभागितामा अनिच्छुक देखिन्छ।
तर सुवेदी नेतृत्वको समितिमा राप्रपाका वरिष्ठ उपाध्यक्ष रवीन्द्र मिश्र र महामन्त्री धवल शमशेर राणा छन्। मिश्रले राजसंस्था पुनर्स्थापनाको पक्षमा अभूतपूर्व माहौल बनेको भन्दै व्यक्तिगत अहंकार त्यागी समन्वय आवश्यक रहेको बताए।
राजसंस्था पक्षधरबीच मतभेद
पछिल्लो समय राजसंस्था र हिन्दू राष्ट्रको पक्षमा भएका प्रदर्शनहरूमा दुर्गा प्रसाईँ सक्रिय छन्। सुवेदी नेतृत्वलाई प्रसाईँले समर्थन गरेका छन्, तर अन्य स्थापित राजसंस्थावादी नेताहरू विभाजित देखिन्छन्। कमल थापा, केशरबहादुर विष्टजस्ता नेताहरूले समितिमा नबस्ने निर्णय लिएका छन्। राप्रपा नेपालका महामन्त्री राजाराम बर्तौलाका अनुसार परामर्श बिना गठन गरिएको समितिप्रति असहमति रहेको छ।
तर, आन्दोलन परिचालन समितिका संयोजक राणा र वरिष्ठ उपाध्यक्ष मिश्रले चैत १५ को प्रदर्शनबारे छलफल गर्न प्रसाईँकै निवासमा पुगेको देखिन्छ। नेपाल प्राज्ञिक मञ्चका संयोजक जगमान गुरुङ पनि सुवेदीको सल्लाहकारको भूमिकामा छन्।
प्रसाईँले राप्रपामाथि राजसंस्था र हिन्दू राष्ट्रको मुद्दालाई सत्ता प्राप्तिको भर्याङ बनाउन खोजेको आरोप लगाउँदै आएका छन्। उनले केही नेताहरू आन्दोलनको जस लिने प्रतिस्पर्धामा रहेको बताएका छन्।
निर्मल निवासको मौनता र नेताहरूको अपेक्षा
पूर्व राजा ज्ञानेन्द्र शाहको समर्थनको खोजी भइरहेका बेला उनी खुला रूपमा गणतन्त्र विरोधी आन्दोलनमा देखिँदा सम्भावित जोखिमबारे पनि चर्चा भइरहेको छ। केही नेताहरूले पूर्व राजासँग प्रत्यक्ष संवाद गर्न चाहेका छन्।
राप्रपा नेपालका महामन्त्री बर्तौलाले नवराज सुवेदीले समन्वय गर्ने र सामूहिक नेतृत्वद्वारा आन्दोलन सञ्चालन गर्ने परिस्थिति बन्न सक्ने बताएका छन्। वरिष्ठ अधिवक्ता बालकृष्ण न्यौपानेले एकता आवश्यक रहेको भन्दै पूर्व राजाले हस्तक्षेप गरी नेतृत्व तय गर्नुपर्ने बताएका छन्।
तर पूर्व पत्रकार कर्ण प्रखर धितालका अनुसार राप्रपाले राजसंस्था र हिन्दू राष्ट्रको संयुक्त आन्दोलन नेतृत्व गर्न नसक्ने बुझाइका कारण सुवेदीको उदय भएको हो। चैत १५ को प्रदर्शनपछि राजसंस्था पक्षधर आन्दोलनको भविष्य थप स्पष्ट हुने देखिन्छ।
