नेपालबाट सबैभन्दा धेरै निर्यात हुने वस्तुमा सोयाबिन तेल अग्रस्थानमा

चालु आर्थिक वर्ष (आव) २०८०/८१ को पहिलो सात महिनामा नेपालबाट सबैभन्दा धेरै निर्यात हुने वस्तु कच्चा पदार्थसहितको सोयाबिन तेल रहेको छ। भन्सार विभागका अनुसार सोही अवधिमा नेपालबाट १ खर्ब २७ अर्ब २० करोड २९ हजार रुपैयाँ बराबरको वस्तु निर्यात भएको छ।

यस अवधिमा ३२ अर्ब ४१ करोड ६१ लाख ४१ हजार रुपैयाँ बराबरको कच्चा पदार्थसहितको सोयाबिन तेल मात्र निर्यात भएको छ, जुन अघिल्लो आर्थिक वर्षहरूको तुलनामा झण्डै तेब्बरले वृद्धि भएको हो।

सोयाबिन तेल आयात र निर्यातको अवस्था

चालु आवको सात महिनामा नेपालले ३८ अर्ब २९ करोड ७३ लाख ९२ हजार रुपैयाँ बराबरको सोयाबिन तेलको कच्चा पदार्थ आयात गरेको छ। तथापि, निर्यातको परिमाण आयातभन्दा कम रहेको भन्सार विभागको तथ्यांकले देखाएको छ।

बढी निर्यात भएका वस्तुहरू

नेपालको निर्यात प्रवृत्ति वर्षेनि परिवर्तनशील देखिएको छ। एक वर्ष सबैभन्दा बढी निर्यात हुने वस्तु अर्को वर्ष पछि पर्न सक्ने अवस्था रहन्छ। चालु आर्थिक वर्षको माघ मसान्तसम्म नेपालबाट निर्यात भएका प्रमुख वस्तुहरूमा कच्चा पदार्थसहितको सोयाबिन तेल, कच्चा पदार्थसहितको सूर्यमुखी तेल, कार्पेट तथा टेक्सटायल, अलैँची, कालो चिया, ८५ प्रतिशत पोलिस्टर एकल धागो, आल्मुनियम कोटेड जस्ता रोल, जुट तथा अन्य टेक्सटायल, लेमिनेटेड टेक्सटायल, र ८५ प्रतिशत पोलिस्टर अन्य धागो रहेका छन्।

गत आव २०८०/८१ मा सबैभन्दा धेरै निर्यात हुने वस्तु कार्पेट तथा टेक्सटायल रहेको थियो। सोही वर्षमा १० अर्ब ५७ करोड २४ लाख ९९ हजार रुपैयाँ बराबरको कार्पेट तथा टेक्सटायल निर्यात भएको थियो।

आव २०७९/८० मा नेपालबाट सबैभन्दा धेरै निर्यात हुने वस्तु आंशिक प्रशोधन गरिएको पाम तेल थियो। सो वर्ष १७ अर्ब २८ करोड ८७ लाख ४६ हजार रुपैयाँ बराबरको पाम तेल निर्यात भएको थियो।

त्यस्तै, आव २०७८/७९ मा पुनः सोयाबिन तेल नै सबैभन्दा बढी निर्यात भएको वस्तु रह्यो। सो आवमा ४८ अर्ब १२ करोड ४ लाख ३१ हजार रुपैयाँ बराबरको सोयाबिन तेल निर्यात भएको थियो।

आव २०७७/७८ मा समेत सोयाबिन तेल नै प्रमुख निर्यात वस्तु रहेको थियो। सो आवमा ५३ अर्ब ६५ करोड १५ लाख ९८ हजार रुपैयाँ बराबरको सोयाबिन तेल निर्यात भएको भन्सार विभागको तथ्यांकले देखाएको छ।

आयातमा निर्भर नेपालका निर्यात वस्तुहरू

तथ्यांक अनुसार नेपालबाट निर्यात हुने अधिकांश वस्तुहरू नेपालमै उत्पादन हुनेभन्दा बढी आयातमा आधारित छन्। सोयाबिन, सूर्यमुखी, पाम तेल, जस्ता लगायतका कच्चा पदार्थ नेपालमा आयात गरेर आंशिक वा पूर्ण प्रशोधनपछि निर्यात गरिने गरिएको देखिन्छ।