नेपालमा हिउँदे प्रणाली सक्रिय: हिमपात र वर्षाको सम्भावना, देशभर चिसो बढ्ने संकेत

जल तथा मौसम विज्ञान विभागका अनुसार, यस हिउँदको दोस्रो मुख्य पश्चिमी न्यूनचापीय प्रणालीले हिमाली क्षेत्रमा हिउँ तथा पहाडी र तराई क्षेत्रमा वर्षाको सम्भावना बढाएको छ।

यसै साताको सुरुमा पश्चिमी नेपालमा हल्का वर्षा र हिमपात गराएको प्रणालीपछि आगामी पुस १२ र १३ मा अर्को प्रणालीले व्यापक प्रभाव पार्ने विभागले जनाएको छ। विभागकी वरिष्ठ मौसमविद् प्रतिभा मानन्धरका अनुसार, यो प्रणालीले देशव्यापी रूपमा केही बढी वर्षा गराउन सक्नेछ।

देशभर चिसो बढ्ने संकेत

मौसमविद्हरूका अनुसार, पश्चिमी वायु प्रणाली नेपालमा हिउँदे वर्षाको मुख्य कारण हो। विभागका अनुसार, शुक्रवार सुदूरपश्चिम र कर्णाली प्रदेशका पहाडी भागमा हल्का हिमपात हुने सम्भावना छ। सुदूरपश्चिम, कर्णाली, र लुम्बिनी प्रदेशका केही स्थानमा हल्का पानी पर्नेछ।

शनिवार, देशका उच्च पहाडी र हिमाली क्षेत्रका धेरै स्थानमा हल्कादेखि मध्यम हिमपात हुने अनुमान गरिएको छ। त्यस दिन सुदूरपश्चिम, कर्णाली, र कोशी प्रदेशमा हल्कादेखि मध्यम वर्षा हुने सम्भावना रहेको छ भने अन्य प्रदेशका भूभागमा हल्का वर्षा हुन सक्छ।

तर, कोशी र बागमती प्रदेशका तराई तथा मधेस क्षेत्रमा बादल लागे पनि वर्षा हुने सम्भावना नरहेको वरिष्ठ मौसमविद् मानन्धरले बताएकी छिन्। “देशभर तापक्रम घट्ने देखिएको छ,” उनले भनिन्।

हिउँदमा सरदरभन्दा कम वर्षाको प्रक्षेपण

विभागले यसपटकको हिउँद सरदरभन्दा कम वर्षा र अधिक तापक्रमका कारण अलि न्यानो महसुस हुने बताएको छ। गत वर्ष पनि हिउँदमा सरदरभन्दा बढी वर्षाको प्रक्षेपण गरिएको भए पनि सुक्खा अवस्थाले देश प्रभावित भएको थियो।

नेपालमा सामान्यतया हिउँदमा ६० मिलिमिटर वर्षा हुने गरे तापनि पछिल्ला दुई दशकमा धेरैजसो हिउँद सुक्खा भएका छन्। विसं २०६२ सालमा सरदर ७.१ मिलिमिटर मात्र पानी परेको थियो। त्यसयता जम्मा पाँचवटा हिउँदले सरदरभन्दा बढी वर्षा गराएका छन्।

पश्चिमी प्रणाली मुख्य भूमिका

नेपालमा हिउँदे वर्षा प्रायः पश्चिमी वायु प्रणालीको सक्रियताले हुने गरेको छ। स्थानीय प्रणाली भने प्रायः प्रीमनसुन र पोस्टमनसुन अवधिमा मात्र प्रभावकारी हुने बताइएको छ।

देशका विभिन्न २० वटा मुख्य केन्द्रमा मापन गरिएका तथ्यांकअनुसार, पछिल्ला झन्डै दुई दशकका हिउँद सुक्खा देखिएका छन्। मौसमविद्हरूले यसपटक पनि हिउँदमा औसतभन्दा कम पानी पर्ने अनुमान गरेका छन्।

यसपटकको पश्चिमी प्रणालीले हिमाली क्षेत्रमा हिमपात र पहाडी तथा तराईका केही भागमा हल्का वर्षा गराउने सम्भावना छ। यद्यपि, समग्र हिउँदे मौसम भने सुक्खा हुने देखिएको छ। विभागले चिसो बढ्ने क्रमसँगै सावधानी अपनाउन आह्वान गरेको छ।