सूर्यको सर्वाधिक नजिक पुग्ने नासाको प्रयास होला त सफल ?

नासा, अमेरिकी अन्तरिक्ष संस्था, सूर्यको सर्वाधिक नजिक पुग्ने अन्तरिक्षयान पठाएर नयाँ कीर्तिमान स्थापित गर्ने अभियानमा छ। यस अभियान अन्तर्गत, पार्कर सोलर प्रोब नामक यो अन्तरिक्षयान सूर्यको बाह्य मण्डल करोना मा प्रवेश गर्ने छ। यस क्रममा यसले अत्यधिक तापक्रम र विकिरणको सामना गर्नुपर्नेछ।

उडानको समयमा केही दिनसम्म यो यान नासाको सम्पर्कमा रहने छैन। वैज्ञानिकहरू यसबाट संकेत प्राप्त गर्न प्रतीक्षारत छन्, जसले यस यानको सकुशल अवस्थाबारे जानकारी दिनेछ। सम्भावित संकेत यही शुक्रबार, डिसेम्बर २७, मा प्राप्त हुने अनुमान छ।

यो सानो अन्तरिक्षयानले सूर्यको कार्यशैलीबारे अझ गहिरो अध्ययन गर्न वैज्ञानिकहरूलाई सहयोग गर्ने अपेक्षा छ। नासाको विज्ञान विभाग प्रमुख निकोला फक्सका अनुसार, “कुनै स्थानको वास्तविकता बुझ्न त्यहाँ प्रत्यक्ष पुग्नुपर्छ।”

सन् २०१८ मा प्रक्षेपण गरिएको पार्कर सोलर प्रोबले यसअघि २१ पटक सूर्यको नजिक यात्रा गरिसकेको छ। तर क्रिसमसअगाडिको मंगलबार, यो प्रोब सूर्यको अहिलेसम्मकै निकट बिन्दुमा पुगेर नयाँ कीर्तिमान बनाउने वैज्ञानिकहरूको विश्वास छ।

निकटतम बिन्दुमा, यो प्रोब सूर्यको सतहबाट ३८ लाख माइल (६२ लाख किलोमिटर) टाढा हुनेछ। यद्यपि, निकोला फक्सले यस दूरीलाई पृथ्वी र सूर्यबीचको तुलनामा अत्यन्त कम भनेकी छन्। “यदि पृथ्वी र सूर्यबीचको दूरीलाई १ मिटर ठान्ने हो भने, यो प्रोब सूर्यबाट मात्र ४ सेन्टिमिटर टाढा हुनेछ,” उनले बताइन्।

यो यानले १,४०० डिग्री सेल्सियससम्मको तापक्रम र विकिरण सहनुपर्नेछ। यसलाई जोगाउन, ११.५ सेन्टिमिटर बाक्लो कार्बन-कम्पोजिट कवचले संरक्षित गरिएको छ। सूर्यको वाह्य मण्डलमा प्रवेश र निस्कने रणनीतिमा आधारित यो यान ४.३ लाख माइल प्रति घण्टाको तीव्र गतिमा यात्रा गर्छ। यस वेगले, लन्डनबाट न्यूयोर्क ३० सेकेन्डभित्र पुग्न सकिन्छ।

सूर्यको नजिक पुग्नुपर्ने कारण

यो अभियान सूर्यको बाह्य मण्डल करोना मा हुने अस्वाभाविक तापक्रमबारे अध्ययन गर्न केन्द्रित छ। करोनाको तापक्रम लाखौँ डिग्री सेल्सियससम्म पुग्छ, जुन सूर्यको सतहभन्दा धेरै तातो छ। “हामीलाई अझै थाहा छैन कि करोना किन यति धेरै तातो छ,” खगोलविद् डा. जेनिफर मिलर्डले भनिन्।

साथै, यो अभियानले सौर्य आँधी र त्यसको प्रभावबारे थप जानकारी दिनेछ। सौर्य आँधीबाट निस्किने आयनीकृत कणहरूले पृथ्वीको चुम्बकीय क्षेत्रसँग अन्तरक्रिया गर्दा ओरोरा जस्ता प्रकाशीय प्रभाव देखिन्छन्। तर, यसले विद्युत ग्रिड, सञ्चार प्रणाली, र विद्युतीय उपकरणहरूमा नकारात्मक प्रभाव पार्न सक्छ।

डा. मिलर्डका अनुसार, “सूर्यका गतिविधि र अन्तरिक्ष मौसम बुझ्नुले पृथ्वीमा हाम्रो दैनिक जीवनमा ठूलो प्रभाव पर्छ।”

हाल नासाका वैज्ञानिकहरू यान सम्पर्कविहीन हुने समयमा चिन्तित भए पनि, यसलाई सबै चुनौती सामना गर्न सक्षम बनाएर निर्माण गरिएकोमा आशावादी छन्। “यो सानो, तर अत्यन्त बलियो अन्तरिक्षयान हो,” निकोला फक्सले बताइन्।