इलोन मस्क र वाक स्वतन्त्रताको राजनीति : ट्रम्प र मस्क नजिकिनुको रहस्य
अक्टोबरमा पेन्सिल्भेनिया राज्यको फार्म शो ग्राउन्डमा भएको चुनावी र्यालीमा पूर्व राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले प्राविधिक उद्योगका अर्बपति इलोन मस्कप्रति प्रशंसा व्यक्त गरे। “उनी ठूला सज्जन व्यक्ति हुन्। उनले वाक् स्वतन्त्रताको रक्षा गरेका छन्,” ट्रम्पले भने। मस्क, जसले “मेक अमेरिका ग्रेट अगेन” टोपी लगाएका थिए, ट्रम्पको छेउमा उभिएका थिए।
यो र्याली लगभग तीन महिना पहिले भएको थियो, जसमा एक बन्दुकधारीले ट्रम्पको हत्या प्रयास गरेको घटना भएको थियो। केही मिनेटपछि मस्कले आफ्नो सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्म एक्स (पहिला ट्विटर) मार्फत ट्रम्पको समर्थन गर्ने घोषणा गरे।
मस्क र वाक् स्वतन्त्रताको अभियान
टेस्ला, स्पेसएक्स, र स्टारलिंकका संस्थापक मस्कले सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्म एक्स खरिदसँगै वाक् स्वतन्त्रताको रक्षा गर्ने आफ्नो धारणा अघि सारेका छन्। उनले यसलाई “डिजिटल टाउन स्क्वेअर” को रूपमा चित्रण गर्दै राजनीतिक बहसका लागि खुला मञ्च बनाउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्।
तर, एक्समा उनले गरेका व्यापक परिवर्तन र विवादास्पद निर्णयहरूले आलोचना पनि बटुलेको छ। ठूलो मात्रामा कर्मचारी कटौती, निलम्बित अकाउन्टहरू पुनर्स्थापना, र सामग्री नियन्त्रणका मामिलामा दोहोरो मापदण्डका आरोप लागेका छन्।
विवादास्पद कदमहरू
मस्कले घृणास्पद अभिव्यक्ति र हिंसालाई प्रोत्साहन गर्ने खाता हटाउने नीति अपनाएको दाबी गरे पनि ब्राजिलको चुनावी मिथ्या सूचना फैलाउने खाता हटाउन अस्वीकार गर्दा उनले दक्षिणपन्थी झुकाव भएको आरोप खेपेका छन्। यस्तै, भारत र टर्कीमा सामग्री हटाउन सरकारी आग्रह स्वीकार गर्दा उनले “पाखण्डी” को उपनाम पाएका छन्।
उनले “वाक् स्वतन्त्रता” को नाममा ट्रम्प र एलेक्स जोन्सजस्ता विवादास्पद पात्रका अकाउन्ट पुनर्स्थापना गरेका छन्। तर, आफ्नो निजी जेटको ट्र्याकिङ गर्ने अकाउन्टसँग सम्बन्धित पत्रकारहरूको अकाउन्ट निलम्बन गर्दा उनलाई आलोचना गर्न बाँकी रहेन।
राजनीतिक दृष्टिकोणमा परिवर्तन
मस्कले विगतमा आफूलाई “मध्यमार्गी” बताउँदै आएका थिए, तर महामारीपछि उनका विचारमा परिवर्तन आएको देखिन्छ। उनले कोभिड प्रतिबन्धहरूको कडा आलोचना गरे र प्रगतिशील मूल्यमान्यताहरूलाई “वोक माइन्ड भाइरस” भनेर व्याख्या गरे।
सन् २०२४ को राष्ट्रपति चुनावमा मस्कले रिपब्लिकन उम्मेदवार ट्रम्पको खुलेर समर्थन गरे। उनले ट्रम्पको अभियानलाई व्यापक प्रचारप्रसार गरे र डेमोक्र्याटिक पार्टीलाई वाक् स्वतन्त्रताको विरोधीको रूपमा चित्रण गरे।
स्वार्थको द्वन्द्वको आशंका
मस्कका कम्पनीहरूले अर्बौँ डलरका सरकारी ठेक्कापट्टा पाएका छन्, जसले उनी र ट्रम्प प्रशासनबीचको निकटताबारे प्रश्न उठाएको छ। उनी राष्ट्रपति निर्वाचित ट्रम्पका निकट सल्लाहकारको भूमिकामा रहने अपेक्षा गरिएको छ।
तर, वाक् स्वतन्त्रताको मस्कको परिभाषा र एक्सको वर्तमान अवस्था आलोचनाको केन्द्रमा छ। प्राध्यापक जेफ्री हावर्ड भन्छन्, “मस्कको नेतृत्वमा एक्स सार्वजनिक बहसका लागि पहिलेको जस्तो स्वस्थ मञ्च रहेन।”
मस्कका समर्थकहरू भने उनलाई “वाक् स्वतन्त्रताको रक्षक” भन्दै समर्थन गरिरहेका छन्।
