हिन्दूहरूको दोस्रो ठूलो चाड तिहार, जसलाई यमपञ्चक पनि भनिन्छ, आजदेखि विधिवत् रूपमा सुरु भएको छ। कार्तिक कृष्ण त्रयोदशी तिथि बिहान ११:०१ बजेपछि लाग्ने भएकाले मंगलबार धनतेरस अर्थात् धनत्रयोदशी पर्व मनाइँदैछ, नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक विकास समितिले जनाएको छ। यमदीपदान भने भोलि अर्थात् बुधबारदेखि सुरु हुनेछ, साथै बुधबार नै काग तिहार पनि परेको छ।
समितिका अध्यक्ष प्रा. श्रीकृष्ण अधिकारीका अनुसार सायंकालमा त्रयोदशी परेका दिन यमदीपदान गर्नुपर्ने र सूर्योदयका समयमा त्रयोदशी परेका दिन काग तिहार मनाउनुपर्ने शास्त्रीय नियमअनुसार यो निर्णय गरिएको हो। यमपञ्चकका अवसरमा यमदीपदान गर्नाले यमलोकमा जानुपर्ने दुखबाट मुक्ति पाइने मान्यता छ। यस दिन परिवारका सदस्यहरूका नाममा दीपदान गरिन्छ, जसलाई दक्षिणतर्फ फर्काएर गर्नुपर्ने परम्परा छ।
यसवर्ष, कात्तिक १५ गते बिहीबार बिहान अरुणोदयकालमा कुकुर तिहार र बेलुकी लक्ष्मीपूजा एकै दिन परेको छ। बिहान अपामार्गसहितको स्नानलाई नरक स्नान भनिन्छ, जसले नरकको पीडाबाट मुक्ति दिने शास्त्रीय विश्वास छ। कात्तिक १५ गते दिउँसो ३:१४ बजे चतुर्दशी समाप्त भई औँसी तिथि लाग्ने भएकाले लक्ष्मीपूजा पनि यसै दिन गर्नुपरेको हो। औँसीको रातमा लक्ष्मीपूजा गर्ने शास्त्रीय परम्परा छ।
गाईगोरु पूजा यसवर्ष कात्तिक १७ गते शनिबार परेको छ। यस दिन गोवर्द्धन पूजा, बली पूजा, हलितिहार, र आत्म (म्ह) पूजा पनि गरिन्छ। कार्तिक शुक्ल प्रतिपदाका दिन नेपाल संवत् ११४५ को नयाँ वर्ष पनि सुरु हुन्छ।
भाइटीकाको साइत कात्तिक १८ गते आइतबार बिहान ११:३७ बजे रहेको छ। समितिका अनुसार, भाइटीका पश्चिमतर्फ फर्किएर लगाउनुपर्नेछ। सर्वसाधारणका लागि मध्यान्हकालमा टीका लगाउनु शास्त्रसम्मत हुन्छ भने राज्य सञ्चालकहरूले भने साइतमा टीका लगाउनुपर्छ।
