रुस-युक्रेन युद्धविराममा पुटिनका कडा सर्तहरू, जेलेन्स्कीको प्रतिवाद
रुसका राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले युक्रेनमा युद्धविरामको विषयमा आफू सहमत रहेको जनाए पनि, त्यसको प्रकृतिबारे केही प्रश्न बाँकी रहेको भन्दै कडा सर्तहरू अघि सारेका छन्।
अमेरिका र युक्रेनबीच ३० दिने युद्धविरामका लागि सहमति भएको खबर सार्वजनिक भएपछि पुटिनले यसबारे प्रतिक्रिया दिएका हुन्। युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले पुटिनको प्रतिक्रियालाई “कुटिल” भनेका छन् र रुसविरुद्ध थप आर्थिक प्रतिबन्ध लगाउन आह्वान गरेका छन्। यसै क्रममा, अमेरिकाले रुसको तेल, ग्यास र बैंकिङ क्षेत्रमा नयाँ प्रतिबन्ध लगाएको छ।
पुटिनका सर्तहरू
मस्कोमा बिहीवार आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा बोल्दै पुटिनले युद्धविराम प्रस्तावबारे समर्थन जनाए पनि केही प्रश्नहरू रहेको बताए। उनले भने, “युद्धविरामले दीर्घकालीन शान्ति स्थापना गर्नुपर्छ र सङ्कटको जरो समाधान हुनुपर्छ।”
पुटिनका अनुसार, विवादको एउटा मुख्य विषय रुसको कुर्स्क क्षेत्र हो। उनका दाबी अनुसार, युक्रेनले गत वर्ष कुर्स्कमा अतिक्रमण गरेको थियो, तर अहिले उक्त क्षेत्र पूर्ण रूपमा रुसको नियन्त्रणमा छ। उनले भने, “कुर्स्कमा युक्रेनी सेनासामु दुई विकल्प मात्र छन् – आत्मसमर्पण या मृत्यु।”
पुटिनले युद्धविरामका विषयमा उठाएका मुख्य प्रश्नहरूमा निम्न बुँदा पर्छन्:
- ती ३० दिन कसरी प्रयोग गरिन्छ?
- के युक्रेनलाई पुनःसशस्त्रीकरण वा सैनिक परिचालनको मौका दिइनेछ?
- युद्धविराम उल्लङ्घन भएमा कसले नियन्त्रण गर्ने?
- आदेशको कार्यान्वयन कसरी सुनिश्चित गरिनेछ?
पुटिनले अमेरिकी नेतृत्वसँग संवाद आवश्यक रहेको बताए र सम्भावित वार्तामा पूर्वराष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पको भूमिका हुन सक्ने संकेत गरे।
जेलेन्स्कीको प्रतिक्रिया
युक्रेनी राष्ट्रपति जेलेन्स्कीले पुटिनको प्रतिक्रियालाई अस्वीकार गर्दै, “पुटिनले प्रत्यक्ष रूपमा नकार्ने आँट गरेका छैनन्, तर व्यवहारमा उनी युद्धविराम अस्वीकार गर्ने तयारी गर्दैछन्,” भने। उनले पुटिनको उद्देश्य युद्ध लम्ब्याइराख्ने र युक्रेनी जनतामाथि आक्रमण जारी राख्ने रहेको आरोप लगाए।
जेलेन्स्कीका अनुसार, रुसले यति धेरै पूर्वसर्त राखेको छ कि “कुनै पनि वार्ता अघि बढ्न नसक्ने” अवस्था देखिन्छ।
युद्धविरामको भविष्य
युक्रेन तत्काल युद्धविराम चाहन्छ र त्यसपछि दीर्घकालीन शान्ति वार्ता गर्न चाहन्छ। तर, रुस यी दुवै प्रक्रियालाई एउटै सम्झौताभित्र समेट्न चाहन्छ। युक्रेनले रुसलाई अन्तर्राष्ट्रिय दबाबमा पार्न सक्ने विश्वास राखेको छ, भने रुस नेटो विस्तार र युक्रेनको सार्वभौमिकता जस्ता मुद्दा उठाउने अवसर देखिरहेको छ।
यसबीच, अमेरिकी पूर्वराष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले युद्ध छिट्टै रोक्न चाहेको बताउँदै आएका छन्। तर, पुटिनले उनका चाहना पूरा गर्न सहजै तयार हुने संकेत दिएका छैनन्।
